Δημοτική ενότητα ΛΑΜΠΗΣ (65)
Υποκατηγορίες
{highslide type="img" url="lampis/dd/akoumia-vrisses/akoumia01.jpg" captionText="Ακούμια - Πανοραμική Άποψη" display=none} 
{/highslide} Τ' Ακούμια και οι Βρύσες, βρίσκονται στην ΝΑ πλευρά του Νομού Ρεθύμνης περίπου στο μέσον του δήμου Λάμπης.
Είναι χτισμένα σε υψόμετρο 530 περίπου μέτρων από τη θάλασσα .στους βόρειους πρόποδες του όρους Σιδέρωτα στο νοτιοανατολικό άκρο κοιλάδας , η οποία σχηματίζεται μεταξύ των βουνών Κέδρος και Σιδέρωτας και διαρρέεται από τον Ακουμιανό ποταμό.
Τα γεωγραφικά όρια του δ.δ. Ακουμίων ορίζονται κυρίως από τον Ακουμιανό ποταμό , Βόρεια και Ανατολικά , Νότια από το Λυβικό πέλαγος με την παραλία της Τριόπετρας και δυτικά συνορεύει με τα Δ.Δ. Αρδάκτου και Κεντροχωρίου.
Τ΄ Ακούμια και οι Βρύσες είναι κτισμένα αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Σιδέρωτα με καταπληκτική θέα βόρεια προς το Κέδρος δυτικά στη κοιλάδα του Κισσού και ανατολικά έως το Αμάρι την .
Από τα Ακούμια περνά ο κύριος οδικός άξονας που συνδέει το νομό Ρεθύμνης με το νομό Ηρακλείου , την πόλη του Ρεθύμνου με την Αγία Γαλήνη και την Μεσσαρά.
ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ
Ξεκινώντας την περιήγηση στην Αγία Γαλήνη και περπατώντας στα πλακόστρωτα σοκάκια του χωριού ανάμεσα στα ασβεστωμένα σπίτια με τα λουλουδιασμένα μπαλκόνια τους, τους μυρωδάτους βασιλικούς και τις πολύχρωμες βουκαμβίλιες θα βρείτε γραφικά καφενεία και παραδοσιακές ταβέρνες.
Στις όμορφες και ήσυχες γειτονιές μας θα συναντήσετε ανθρώπους, να κάθονται σε μικρές παρέες συζητώντας στις αυλές τους, να σας χαιρετούν σαν να είστε και εσείς μέρος αυτής της μικρής κοινωνίας.
Συνεχίζοντας τη βόλτα σας προς το λιμάνι μην παραλείψετε να ανέβετε στο λόφο για να δείτε από κοντά τα αγάλματα του Δαίδαλου και του Ίκαρου. Η θέα του λιμανιού από τη μια και του χωριού από την άλλη θα σας κλέψουν την καρδιά.
Μετά ακολουθήστε το δρόμο που οδηγεί στην παραλία και περάστε διπλά από τον μεγάλο κήπο μας με την πυκνή βλάστηση. Οι πολύχρωμες τριανταφυλλιές και τα ψηλά δέντρα. θα σας μαγέψουν. Αν έχετε ζεσταθεί μπορείτε να κάνετε την πρώτη βουτιά σας εκεί στα βραχάκια δίπλα στον κήπο, τα νερά είναι καταγάλανα και υπάρχουν σκαλίτσες για την εύκολη πρόσβαση σας στην θάλασσα.
Η παραλία της Αγίας Γαλήνης, αν και οργανωμένη, δεν είναι πολύβουη και οι καταστηματάρχες, σεβόμενοι τους επισκέπτες, εκτός από τις ομπρέλες και τις ξαπλώστρες τους αφήνουν πάντα αρκετό ελεύθερο χώρο στην αμμουδιά για όλους. Ξαπλώστε στην αμμουδιά και απολαύστε το μπάνιο σας στα καθαρά και ήσυχα νερά της θάλασσας. Κάντε ένα διάλειμμά για έναν καφέ ή ένα δροσιστικό φρέσκο χυμό στις καφετέριες ή απολαύστε ένα καλό φαγητό στις πολύ καλές ταβέρνες που θα βρείτε κατά μήκος της παραλίας, στο λιμάνι και εντός του χωριού.
Η κρητική κουζίνα, άλλωστε, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας μας γι αυτό εδώ θα βρείτε πολλά εστιατόρια με παραδοσιακά πεντανόστιμα πιάτα και φρέσκα ψάρια από την περιοχή μας. Εδώ το φρέσκο ψάρι είναι πάντα της ημέρας καθώς οι ψαράδες προτιμούν να δίνουν τα ψάρια τους στις ταβέρνες και στους κατοίκους του χωριού, παρά να το διοχετεύουν στις ψαραγορές των κοντινών πόλεων.
Το απόγευμα το λιμάνι μας ενδείκνυται για μια ωραία βόλτα κατά μήκος του μόλου, μέχρι την άκρη στον φάρο. Θα δείτε τις βάρκες αραγμένες στη σειρά έτοιμες για την επόμενη ψαριά ή για μια ήσυχη βαρκάδα .
Και για τους έχοντες ρομαντική διάθεση μια βόλτα πάνω στο λιμενοβραχίονα το σούρουπο για να δείτε το ηλιοβασίλεμα, θα σας ανταμείψει. Το βλέμμα δεν σταματά να ταξιδεύει και ατενίζοντας το Λυβικό Πέλαγος θα παρατηρήσετε την αρμονία με την οποία δένει ο βράχος με την θάλασσα.
Από εκεί θα δείτε και την Σπηλιά της Αγίας Γαλήνης .Ένα θαλάσσιο σπήλαιο δίπλα στο λιμενοβραχίονα του λιμανιού της Αγίας Γαλήνης, έξω από το λιμάνι.
Η προσπέλαση και η διαδρομή μέσα στο σπήλαιο γίνεται μόνο με μικρές βάρκες αλλά δεν είναι δυνατή σε ημέρες θαλασσοταραχής. Έχει δύο μεγάλες εισόδους και οι επισκέπτες μπαίνουν από τη μια είσοδο και βγαίνουν από την άλλη. Μέσα στο σπήλαιο φωλιάζουν αγριοπερίστερα όπου ο ήχος τους σε συνδυασμό με τις εναλλαγές των χρωμάτων της θάλασσας και τις αντανακλάσεις του ηλιακού φωτός, του δίνουν ένα εξωτικό χαρακτήρα. Η Σπηλιά της Αγίας Γαλήνης είναι το πιο θεαματικό από τα γνωστά ενάλια σπήλαια της Κρήτης.
Η Αγία Γαλήνη δεν έχει τίποτε το πολυτελές ή το κοσμικό. Εξάλλου κάποια μέρη, έστω και αν δεν σε γοητεύουν με την πολυτέλεια τους ,σε κερδίζουν με τις απλές καθημερινές ομορφιές τους.
Η Αγια Γαλήνη είναι ένα από αυτά.
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Η Αγία Γαλήνη είναι ένα από τα πιο γνωστά τουριστικά θέρετρα της Κρήτης τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Οι πρώτοι επισκέπτες ξεκίνησαν να έρχονται στη δεκαετία του 1960 και έκτοτε καθιερώθηκε ως ένας αγαπημένος προορισμός.
Η ραγδαία τουριστική ανάπτυξη δεν κατάφερε να καταστρέψει τον τόπο και τους ανθρώπους της Αγίας Γαλήνης. Εδώ ο επισκέπτης βρίσκει πάντα την φιλική εξυπηρέτηση που επιθυμεί και μένει με μια αίσθηση οικειότητας και ζεστασιάς.
Αυτό είναι που κάνει τους επισκέπτες μας να έρχονται και να ξαναέρχονται για πολλές δεκαετίες και να έχουν γίνει, εκτός από πιστοί οπαδοί, και οι καλύτεροι διαφημιστές του τόπου μας.
Για την διαμονή σας στην Αγία Γαλήνη υπάρχουν υπέροχα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, ενοικιαζόμενα δωμάτια, διαμερίσματα και studios για όλες τις προτιμήσεις σε πολύ καλές τιμές, και με την οικογενειακή φιλοξενία για την οποία φημιζόμαστε.
Για τους λάτρεις της κατασκήνωσης στην Αγία Γαλήνη υπάρχει οργανωμένο Camping, στον οικισμό Λαγκούφα κοντά στην παραλία της Αγίας Γαλήνης.
Η Αγία Γαλήνη προσφέρεται και για τα ψώνια σας και εδώ, κυρίως την καλοκαιρινή περίοδο, μπορείτε να βρείτε καταστήματα με είδη ρουχισμού και υπόδησης, είδη δώρων, κοσμηματοπωλεία, είδη λαϊκής τέχνης και παραδοσιακά κρητικά προϊόντα.
Το χωριό είναι πλήρως εξοπλισμένο και με καταστήματα που εξυπηρετούν, όλη τη διάρκεια του χρόνου, τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων και των επισκεπτών του. Εδώ θα βρείτε καθημερινά ανοιχτά τα super και mini Market, φαρμακείο, περίπτερα, μανάβικα, κρεοπωλείο, φούρνους, ζαχαροπλαστείο, εστιατόρια, καφενεία κτλ.
Στην Αγία Γαλήνη θα βρείτε εξαιρετική ποικιλία προτάσεων για εστιατόρια, καφετέριες, Bars, snack-bars, beach-bars κτλ. Οι επιλογές πολλές και οποιαδήποτε και αν διαλέξετε δεν θα απογοητευθείτε, εδώ όλοι δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στην καλή εξυπηρέτηση του επισκέπτη μας.
Λόγω της θέσης της Αγίας Γαλήνης (νότιο κεντρικά) μπορεί κάποιος που διαμένει εδώ να επισκεφθεί σημεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος (ΦΑΙΣΤΟ, ΓΟΡΤΥΝΑ, ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ, ΚΝΩΣΟ κτλ.) αλλά και μέρη τουριστικού ενδιαφέροντος (ΧΑΝΙΑ, ΡΕΘΥΜΝΟ, ΗΡΑΚΛΕΙΟ κτλ.) με λεωφορεία του ΚΤΕΛ (καθημερινή και συχνή σύνδεση) ή ενοικιάζοντας αυτοκίνητο από τα τουριστικά γραφεία του χωριού.
Τα γραφεία ενοικιάσεως αυτοκινήτων, μηχανών και γενικού τουρισμού που υπάρχουν μπορούν να σας εξυπηρετήσουν στην εύρεση ξενοδοχείου για την διαμονή σας και να σας προτείνουν μικρές αποδράσεις στο νησί.
Επίσης από το λιμάνι του χωριού ξεκινούν καθημερινά τουριστικά πλοία για τις πανέμορφες παραλίες του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Παύλου, Πρέβελη και για τα νησάκια Παξιμάδια τα οποία βρίσκονται σε απόσταση 5 μιλίων από την Αγία Γαλήνη.
Περισσότερες πληροφορίες: www.gogalini.com
Η Αγία Γαλήνη είναι ένα χωριό με πολιτιστική κληρονομιά και πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα.
Το καλοκαίρι στο λιμάνι της Αγίας Γαλήνης δίδονται θεατρικές παραστάσεις για μεγάλους και για παιδιά, συναυλίες κρητικής και λαϊκής μουσικής και καντάδες στα σοκάκια του χωριού.
Παραδοσιακά γλέντια διοργανώνουν, καλοκαίρι και χειμώνα, πολλοί από τους συλλόγους μας και διασκεδάζουν τους κατοίκους αλλά και τους επισκέπτες της Αγίας Γαλήνης.
Η κρητική «Βραδιά Ψαροφαγίας» στις αρχές Αυγούστου που διοργανώνει ο Σύλλογος Αλιέων και προσφέρει (με πολύ μικρό κόστος) άφθονο φρέσκο ψάρι από την περιοχή μας, καλό κρασί και πολύ χορό, είναι μια από αυτές.
Τόσο το καλοκαίρι όσο και το χειμώνα οι καλές στιγμές δεν λείπουν από την Αγία Γαλήνη. Στα παραδοσιακά καφενεία του χωριού θα συναντήσετε πολλές φορές όμορφες παρέες που με μια λύρα, ένα λαγούτο, καλή ρακί και ένα γρήγορο μεζέ ξεκινούν γλέντια που διαρκούν ώρες και μας χαρίζουν γλυκές μελωδίες.
Επίσης υπάρχει το παλιό σχολείο της Αγίας Γαλήνης το οποίο αφού επισκευάστηκε λειτουργεί ως Πολιτιστικό κέντρο για μικρές εκδηλώσεις, ομιλίες, σεμινάρια, μαθήματα ελληνικών και ξένων γλωσσών για ενήλικες, μαθήματα κρητικών και παραδοσιακών χορών και διαθέτει δανειστική Βιβλιοθήκη για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου.
Στην Αγία Γαλήνη υπάρχουν αρκετοί σύλλογοι που δραστηριοποιούνται εκτός των άλλων και με την διατήρηση της πολιτιστικής μας παράδοσης. Αυτοί είναι οι :
Σύλλογος Πολιτιστικός
Σύλλογος Αθλητικός
Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων
Σύλλογος Επαγγελματιών
Σύλλογος Ξενοδόχων
Σύλλογος Αλιέων
Σύλλογος Γυναικών
Σύλλογος Κρητών Αγ.Γαλήνης της Αθήνας
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ – ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Η Αγία Γαλήνη, το γνωστό παραθαλάσσιο χωριό στα νοτιοανατολικά παράλια του Νομού Ρεθύμνου απέχει 58 km από την πόλη του Ρεθύμνου και 68 Km από την πόλη του Ηρακλείου. Βρίσκεται στο νοτιότερο σημείο του Νομού Ρεθύμνου και του Δήμου Λάμπης, στα όρια των νομών Ρεθύμνου – Ηρακλείου.
Ο χώρος που είναι κτισμένη η Αγία Γαλήνη είναι βραχώδης και ανηφορικός, τα σπίτια είναι χτισμένα αμφιθεατρικά μέχρι ψηλά τους λόφους και έχουν όλα πανοραμική θέα προς το Λυβικό Πέλαγος.
Έχει εξαιρετικό κλίμα, ήπιο καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, και θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον.
Στην Αγία Γαλήνη ζουν περίπου 1000 κάτοικοι οι οποίοι στην πλειοψηφία τους ασχολούνται με τον τουρισμό, το εμπόριο, την αλιεία και την γεωργία.
Για την εξυπηρέτηση του κοινού στην Αγία Γαλήνη λειτουργούν και οι ακόλουθες Δημόσιες Υπηρεσίες :
Λιμενικός σταθμός (τηλ. 28320 91206)
Αστυνομικός σταθμός (τηλ. 28320 91210)
Τελωνείο (τηλ. 28320 91400)
Ταχυδρομείο (τηλ. 28320 91393)
Κοινοτικό γραφείο (τηλ. 28320 91258)
3/θέσιο Δημοτικό σχολείο (τηλ. 28320 91235)
Αγροτικό Ιατρείο (τηλ. 28320 91111)
Ο χώρος της πλατείας που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού διαμορφώθηκε για πρώτη φορά το 1850 και μετά από πολλές τροποποιήσεις το 1969 έγινα εκσκαφές για το νερό της πηγής της βρύσης και η πλατεία διαμορφώθηκε όπως είναι σήμερα.
Ο πλάτανος στην μέση της πλατείας χρονολογείται περίπου 200 χρονών, κάτω από την περιζήτητη σκιά του τα καλοκαίρια γίνονται ατελείωτες συζητήσεις, παρέες και πανηγύρια.
Η πηγή της βρύσης του πλατάνου είναι μπροστά από το καμπαναριό της εκκλησίας και είναι αναβάλουσα. Είχαν βάλει πιθάρια και στη συνέχεια το νερό έτρεχε σε κουτσουνάρες στη βόρεια πλευρά της πλατείας και έπεφτε σε πέτρινες γούρνες και πλυσταριά. Η βρύση αυτή εξυπηρετούσε το χωριό περίπου 200 χρόνια.
Το 1936 χτίστηκε ένα καινούργιο μεγάλο κτίριο βορειότερα της παλιά βρύσης με δύο γούρνες αριστερά του δρόμου εκτός κτιρίου και ένα ντουλαπάκι με τάσι, για να εξυπηρετούνται οι περαστικοί με νερό. Μέσα στο κτίριο έτρεχαν άλλες κουτσουνάρες σε μια άλλη γούρνα και δέκα πλυσταριά περίπου για να πένονται τα ρούχα από τις γυναίκες του χωριού. Το 1969 γκρέμισαν το κτίριο αυτό, απαλλοτρίωσαν τα γύρω οικόπεδα και η βρύση πήγε στη θέση που είναι σήμερα.
Η πηγή Αγιασμάτσι βρίσκεται στη δυτική πλευρά του χωριού και εξυπηρετούσε παλιότερα τους κατοίκους που έμεναν προς αυτή τη πλευρά. Είχε τα χαρακτηριστικά των βρυσών της εποχής με γούρνες και πλυσταριά και πρόσφατα άρχισε η ανάδειξη και συντήρηση της.
Άλλες Εκκλησίες που υπάρχουν μέσα στο χωριό είναι:
- Άγιος Ιωάννης (29 Αυγούστου)- Άγιος Γεώργιος (3 Νοεμβρίου με το έθιμο της ευλογίας των κρασιών)
- Αγία Μαρίνα (17 Ιουλίου)
- Άγιος Νικόλαος (6 Δεκεμβρίου)
- Αγία Τριάδα (Αγίου Πνεύματος)
- Αγία Παρασκευή (26 Ιουλίου)
- Παναγία Κερά (Τρίτη του Πάσχα)
Πλατεία Βρυσών, ένα από τα ομορφότερα σημεία λόγω της δροσιάς των νερών και των δένδρων, σημείο συνάντησης όλων των κατοίκων του χωριού και φημισμένο το πανηγύρι του Αγίου Στεφάνου (2 Αυγούστου) που συγκεντρώνει πολλούς μερακλήδες από τη γύρω περιοχή.
Σιδέρωτας – Αιολικό Πάρκο – εκκλησία ΑνάληψηςΕίναι το βουνό που δεσπόζει πάνω από τα Ακούμια και τις Βρύσες, απέναντι στο Κέδρος με υψόμετρο περίπου 1200 μέτρα και αρκετά εύκολη πρόσβαση σε σύγκριση με το Κέδρος, διατηρούνται υπολείμματα από μητάτα και μαντριά επίσης μικρό οροπέδιο στην κορφή του με καταπληκτική θέα είτε προς το νότο στην Τριόπετρα είτε ανατολικά και δυτικά, από τη Μεσσαρά έως το Ρέθυμνο επίσης έχει διαμορφωθεί από ιδιώτες χώρος για απογείωση αιωροπτεριστών (παραπέντε).
Στην κορφή επίσης θα κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ το πρώτο Αιολικό πάρκο στο Νομό δυναμικότητας περίπου 10 MW και θα αποτελεί την πρώτη μονάδα εναλλακτικής ενέργειας στο τόπο.
Στο ίδιο μέρος πάνω σε ένα θεόρατο βράχο βρίσκεται εκκλησία της Ανάληψης που ανακαινίστηκε το 1998 με δωρεές και προσωπική εργασία των κατοίκων και στην γιορτή της Ανάληψης γίνεται κάθε χρόνο πανηγύρι με πολλούς επισκέπτες.
Δραστηριότητες
Στα Ακούμια και στις Βρύσες υπάρχουν αρκετά παραδοσιακά καφενεία αλλά και ταβέρνες όπου ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει ντόπια προϊόντα παράλληλα με την παραδοσιακή φιλοξενία των κατοίκων.
Υπάρχει κοινοτικό ιατρείο που το επισκέπτεται αγροτικός γιατρός από το Κ.Υ. Σπηλίου, νηπιαγωγείο και γίνεται προσπάθεια να λειτουργήσει σύντομα στο χώρο του παλιού δημοτικού σχολείου στ΄ Ακούμια γηροκομείο.
Υπάρχει επίσης εργαστήριο παρασκευής πίτας με διάφορες πίτες από μυζήθρα τυρί και χόρτα.
Φούρνος με όλα τα προϊόντα. Μίνι Μάρκετ, Ξυλουργεία , Βενζινάδικο.
Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι στ΄ Ακούμια και τις Βρύσες είναι περίπου 450 και ασχολούνται κυρίως με την ελαιοκομία,την κτηνοτροφία, αλλά και με το τουρισμό.
Ενθαρρυντικό σημείο είναι οι αναπαλαιώσεις και συντηρήσεις παλαιών σπιτιών , οι κατασκευές νέων σπιτιών και η διαμονή αρκετών νέων και η δραστηριοποίηση τους στο τόπο.
Οι κάτοικοι προσπαθούν να συντηρήσουν τις παραδόσεις και τα έθιμα του των χωριών συμμετέχουν και δραστηριοποιούνται μέσα από τους δύο συλλόγους των χωριών και ειδικά τα καλοκαίρια είναι φημισμένα τα πανηγύρια και οι παρέες που δημιουργούνται στις πλατείες των δύο χωριών.
Η χρονολογία ιδρύσεως του οικισμού είναι άγνωστη και πολύ δύσκολο να καθοριστεί.
Σύμφωνα με την παράδοση ο οικισμός ιδρύθηκε στην ακμή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας γύρω στο έτος 1000 μ.Χ..
Υπάρχει πιθανότητα να ιδρύθηκε τα χρόνια που ο στρατηγός και κατόπιν αυτοκράτορας του Βυζαντίου Νικηφόρος Φωκάς ελευθέρωσε τη Κρήτη από τους Άραβες 912-969 μ.Χ. και εγκατάστησε στη Κρήτη πολλές Βυζαντινές οικογένειες, για πυκνώσει ο χριστιανικός πληθυσμός.
Προς την άποψη αυτή συγκλίνουν και διασωθείσες βυζαντινές τοιχογραφίες στον αρχαιότερο ναό του οικισμού, της μεταμόρφωσης του Σωτήρα.
Ο Ν. Παπαδάκης, βυζαντινολόγος και πρύτανης του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του οποίου η καταγωγή ήταν από τις Βρύσες τις τοποθετεί χρονολογικά γύρω 10ο ή 11ο μ.Χ. αιώνα.
Ως προς την ονομασία του χωριού, ο προαναφερθείς επιστήμονας διατύπωσε την άποψη ότι η λέξη Ακουμιανός προήλθε κατά παραφθορά από τη γνωστή βυζαντινή οικογένεια των Κομνηνών, κλάδος της οποίας μεταφέρθηκε στην Κρήτη την εποχή του Νικηφόρου Φωκά.
Ο τόπος, δηλαδή, που εγκαταστάθηκε ο Κομνηνός και αργότερα ο Κουμνιανός ονομάστηκε Κούμια.
Υποστήριξε δε ο Ν. Παπαδάκης ότι το όνομα του ιδρυτή του χωριού είναι γραμμένο στις τοιχογραφίες της μεταμόρφωσης του Σωτήρα και ότι, σύμφωνα με την επιγραφή αυτή, ο ιδρυτής, γόνος οικογένειας Κομνηνών, λεγόταν Κουμής.
Μια άλλη εκδοχή, λιγότερο επικρατούσα, λέει ότι ονομάστηκε το χωριό έτσι από τους πολλούς κούμους (μικρά σπιτάκια), μέσα στα οποία έβαζαν τα ζώα τους για να τα προστατεύσουν.
Υπάρχει και σήμερα μια τοποθεσία στο βουνό Σιδέρωτας, που λέγεται Κούμοι.
Οποιαδήποτε εκδοχή κι αν δεχτούμε, στην αρχή η ονομασία του χωριού ήταν Κούμια, αλλά η ονομασία Ακούμια προήλθε από τη φράση στα Κούμια που σταδιακά έγινε στ΄ Ακούμια.
Σύμφωνα με στοιχεία από το έργο του Στέργιου Σπανάκη (Πόλεις και χωριά της Κρήτης, σελ. 427), στο χωριό Κούμια υπήρχε διώροφος πύργος με μεγάλα παράθυρα τουρκικής κατασκευής.
Το 1577 τα Κούμια με τις Βρύσες είχαν 464 κατοίκους στην Τούρκικη απογραφή του 1659, είχαν 95 σπίτια, στην Αιγυπτιακή απογραφή του 1834 λανθασμένα γράφεται Ακούμια. Στην απογραφή του 1881γράφεται Κούμια στον Δήμο Αγίου Πνεύματος με 660 χριστιανούς κατοίκους, το 1900 είναι στον ίδιο Δήμο με 810 κατοίκους, το 1920 γράφεται Ακούμια ως έδρα ομώνυμου Αγροτικού δήμου με 711 κατοίκους.
Το 1925 αναγνωρίστηκε κοινότητα με έδρα τα Ακούμια και οικισμούς Βρύσες και Πλατανές. Αργότερα ο Πλατανές εντάχτηκε στην κοινότητα Κεδροχωρίου.
Μέχρι το έτος 1925 τα Ακούμια υπαγόταν στον Δήμο Αγίου Πνεύματος, του οποίου η έδρα ήταν το χωριό Άρδακτος, επειδή βρισκόταν στο κέντρο των 11 χωριών του Δήμου.
Ο Δήμαρχος όμως ήταν σχεδόν πάντα Ακουμιανός, γιατί τα Ακούμια ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός του Δήμου, ο δήμος ονομαζόταν έτσι από τη γνωστή μονή του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται κοντά στο χωριό Κισσός, και εκεί λειτουργούσε το <<Ελληνικό Σχολείο >> του Δήμου.
Πριν από μερικά χρόνια το χωριό αποτελούσε μια κοινότητα με τον οικισμό των Βρυσών που βρίσκεται σε απόσταση 500μ. περίπου (κάτοικοι 129 απογραφή 2001) και τον οικισμό της Τριόπετρας στην περιοχή της Γιαλιάς και σε απόσταση 8 χιλιομέτρων περίπου (κάτοικοι 81 απογραφή 2001, αναγνωρίστηκε οικισμός με την υπ΄αριθ.3/1993 απόφαση κοινοτικού συμβουλίου και ΦΕΚ 882/6-12-1993 τεύχος Β΄). Μετά την ίδρυση των μεγάλων Δήμων με το <<σχέδιο Καποδίστριας>> όλη η κοινότητα υπάγεται στον Δήμο Λάμπης με έδρα το Σπήλι.
Εδώ θα βρείτε το Σπήλι, το Ρεθεμνιώτικο κεφαλοχώρι. Είναι πρωτεύουσα του δήμου Λάμπης. Βρίσκεται πάνω στον κεντρικό οδικό άξονα, στο κέντρο του νομού Ρεθύμνης, 27 χλμ από το Ρέθυμνο και 25 χλμ από τις νότιες παραλίες του νησιού(Αγ.Γαλήνη, Πλακιάς). Καταλαμβάνει αρκετά μεγάλη επιμήκη, μάλλον, έκταση 16τ.χλμ, με μέσο σταθμικό υψόμετρο 430μ.
ΟΝΟΜΑΣΙΑ / ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Ο σημερινός οικισμός της Αγίας Γαλήνης, βρίσκεται χτισμένος πάνω στην αρχαία μινωική πόλη ΣΟΥΛΙΑ, η οποία ήταν μια από τις εκατό πόλεις της Κρήτης που περιγράφει ο Όμηρος. Ήταν τόπος λατρείας και υπήρχε ναός αφιερωμένος στη θεά ΑΡΤΕΜΗΣ. Η ιστορία της ΣΟΥΛΙΑΣ συνεχίζεται μέχρι τον 7ο αιώνα οπότε και καταστρέφεται από πειρατές.
Απομεινάρια αυτής της πόλης και του ναού, όπως κτίρια, τάφοι, μάρμαρα και δυο γρανιτένιες κολώνες που κοσμούν έως σήμερα την εκκλησία του χωριού, έχουν βρεθεί στην Αγία Γαλήνη.
Ο όρμος της Αγίας Γαλήνης ήταν κατάλληλο αγκυροβόλιο για καράβια, και χρησιμοποιήθηκε στις επαναστάσεις του 1821 και 1866 για την εκφόρτωση πολεμοφοδίων. Αργότερα επειδή ήταν το πλησιέστερο λιμάνι στην έφορη και ελαιοπαραγωγική περιοχή της Αμπαδιάς και των Μελάμπων το χρησιμοποιούσαν για τη φόρτωση ελαιολάδου στα πλοία, αλλά δεν υπήρχαν κάτοικοι.
Ο οικισμός ιδρύθηκε το 1884 τότε που κατασκευάστηκαν για εμπορικούς σκοπούς οικοδομές, αποθήκες λαδιού και κάποιες κατοικίες.
Με τα χρόνια η εμπορική κίνηση και η εξαγωγή ελαιολάδου αυξήθηκε σημαντικά και για το λόγο αυτό ιδρύθηκε Τελωνείο. Μετά από μερικά χρόνια (1890) κατοικούσαν μόνιμα τον οικισμό περίπου 20 άτομα.
Το όνομα της η Αγία Γαλήνη, σύμφωνα με την παράδοση, το οφείλει στην αυτοκράτειρα του Βυζαντίου Ευδοκία (ή Αθηναϊς κόρη του αθηναίου φιλόσοφου Λεοντίου) η οποία στο ταξίδι της εξορίας της για την Αφρική αντιμετώπισε με το πλοίο της μεγάλη καταιγίδα, ενώ βρισκόταν όχι μακριά από την αρχαία πόλη Σουλία. Ζητώντας την βοήθεια της Παναγίας, υπέδειξε στο πλήρωμα να πλησιάσει στη στεριά, και έκανε τάμα αν γαληνέψει η θάλασσα να χτίσει μια εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία Αγία Γαλήνη.
Πράγματι το πλοίο άραξε σώο στην απάνεμη παραλία του χωριού, που ποτέ δεν σηκώνονται κύματα, και η αυτοκράτειρα άρχισε να οικοδομεί τον ναό, που ονόμασε ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΓΙΑ ΓΑΛΗΝΗ και μετά από χρόνια έγινε ΑΓΙΑ ΓΑΛΗΝΗ. Σε αυτό το Βυζαντινό ναό της Παναγίας, που είναι σπάνιας αρχιτεκτονικής, είναι το σημερινό νεκροταφείο του χωριού.
ΙΚΑΡΟΣ ΚΑΙ ΔΑΙΔΑΛΟΣ
Στην Αγία Γαλήνη βρίσκεται και το σπήλαιο του Δαιδάλου όπου κατά το γνωστό μύθο κρύφτηκε, ο Δαίδαλος, διωκόμενος από τον βασιλιά Μίνωα και από εκεί κατάφερε μαζί με το γιο του Ίκαρο να πετάξουν προς την ελευθερία χρησιμοποιώντας φτερά κολλημένα με κερί που τα κατασκεύασε ο ίδιος.
Ο βράχος που χρησιμοποίησαν σαν ορμητήριο για την πτήση τους ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος βρίσκεται δεξιά στο λιμάνι, και ατενίζει το πέλαγος σαν να τους αποχαιρετά ακόμα και σήμερα για το μοιραίο ταξίδι τους.
Στο σημείο αυτό υπάρχουν σήμερα δύο αγάλματα του Δαίδαλου και του Ίκαρου, την ώρα της προετοιμασίας για το ταξίδι τους, και είναι εύκολα προσβάσιμα στον επισκέπτη.