Η μυθολογία της αρχαίας Ελλάδας (7.000 π.Χ.) αναφέρεται στην περιοχή αυτή, όπου οι αρχαιοελληνικές πόλεις ΦΟΙΝΙΞ και ΛΑΜΩΝ κυριαρχούσαν στο ΛΙΒΥΚΟ πέλαγος, μέχρι και την κλασσική εποχή. Τα νησία ΓΑΥΔΟΣ και ΓΑΥΔΟΠΟΥΛΑ ονομαζόντουσαν τότε ΩΓΥΓΙΑ και ήταν το βασίλειο των γυναικών. Εκεί η θεά – βασίλισσα ΚΑΛΥΨΩ κράτησε με την ομορφιά της τον ΟΔΥΣΣΕΑ, για επτά ολόκληρα χρόνια. Ο πατέρας των Ολύμπιων θεών ΔΙΑΣ, μεγάλωσε στο κοντινό βουνό ΙΔΗ. Έφηβος πια, μεταμορφώθηκε σε ένα κατάλευκο ταύρο και, πετώντας πάνω από τα κύματα, έφερε και έκρυψε στο φοινικόδασος ΠΡΕΒΕΛΗ την βασιλοπούλα της Φοινίκης ΕΥΡΩΠΗ. Τα νησάκια ΔΙΟΝΥΣΟΙ (ΠΑΞΙΜΑΔΙΑ) ανήκαν στον θεό του κρασιού ΔΙΟΝΥΣΟ. Η θεά ΑΡΤΕΜΙΣ και η νύμφη ΒΡΙΤΤΟΜΑΡΤΙΣ, συχνά κυνηγούσαν σ’ αυτή την εύφορη περιοχή. Οι άνθρωποι στη Νεολιθική εποχή (6.000 – 2.800 π.Χ) άφησαν έντονα τα ίχνη τους εδώ (θέση ΚΑΣΤΕΛΛΟΣ, θέση ΚΑΤΣΟΥΝΙ, θέση ΞΕΡΟ ΧΩΡΙΟ) Τα Μινωϊκά συγκροτήματα στο ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ και στην ΣΥΒΡΙΤΟ και το Μινωϊκο νεκροταφείο των ΑΡΜΕΝΩΝ είναι επισκέψιμα σήμερα, αν και δεν ολοκληρώθηκαν οι ανασκαφές ενώ σε πολλά άλλα σημεία δεν άρχισαν ακόμη. Τα πρωτοβυζαντινά χρόνια, οι συχνές επιδρομές των πειρατών ανάγκασαν των κατοίκους να οχυρωθούν σε χωρία στα ενδότερα της περιοχής. Η θέση Φοινικιάς της κοινότητας Σελλιών, είναι το σημείο όπου πρωτοπάτησε ο Απόστολος Παύλος στην Ευρώπη.